The Zero Theorem [2.5/5]

Έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που ο Terry Gilliam έκανε μια αναμφισβήτητα καλή ταινία. Παιγμένη στο διαγωνιστικό κομμάτι του φετινού φεστιβάλ της Βενετίας, η πρώτη ταινία του Gilliam μετά το «Ο Φανταστικός Κόσμος του Δρ. Παρνάσους» του 2009 έχει ως πρωταγωνιστή τον πάντα εξαιρετικό Christoph Waltz σε μια συνεργασία που μοιάζει σαν κινηματογραφικός χρυσός, αλλά, δυστυχώς, δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα ενδιαφέρον μεν, αλλά κακοσχεδιασμένο χάος. Το έργο θέλει τον πρωταγωνιστή Qohen Leth (Christoph Waltz) να βρίσκεται σε ένα ρετρό-φουτουριστικό, έντονα χρωματιστό και παράξενα οπτικό Λονδίνο, όπου εκεί περνάει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του περιμένοντας ένα τηλεφώνημα, το οποίο θα του εξηγήσει το νόημα της ζωής.

Όπως είναι προφανές από αυτή τη σύντομη σύνοψη, ο οποιοσδήποτε με ελάχιστη αδυναμία στο έργο του Gilliam θα βρει πολλά να του αρέσουν εδώ. Από την αρχή, η ζωντάνια του στυλ του σκηνοθέτη σάς χτυπά στο μάτι. Δεν μιλάμε για ακόμα ένα συμβατικά κομψό όραμα για το μέλλον, αλλά για το όραμα; του Gilliam, όπου ο καθένας φαίνεται να είναι ξεχωριστή οντότητα, αλλά παράλληλα υπακούει στα πρότυπα συμπεριφοράς που υπαγορεύονται επάνω του. Ένα μέλλον που απεικονίζει έναν κόσμο ανθρώπων που σπάνια κοιτάζει προς τα πάνω, φορά περίεργες στολές και ζει σε μια πόλη με συνεχή θόρυβο. Πολλά θα σας φανούν γνώριμα αν έχετε παρακολουθήσει το «Μπραζίλ» και ακόμα περισσότερα αποτελούν έναν συνδυασμό από τις προηγούμενες ταινίες του (κάτι μεταξύ «Μπλέηντ Ράνερ» και «Idiocracy»), αλλά ακόμα και έτσι υπάρχει μια ζωντανή φαντασία πίσω από όλα αυτά. Ο Gilliam, στην προσπάθεια του να επιδείξει ένα χαοτικό μέλλον που δεν είναι καθόλου ευχάριστο, ίσως προκαλέσει τη δυσαρέσκεια μερικών, άλλα ειδικά στο πρώτο μισό διαθέτει πολλές έξυπνες σατιρικές νύξεις, από την «Εκκλησία του Batman» μέχρι τα κουτιά πίτσας που τραγουδάνε, που σαν σύνολο μετατρέπουν το φιλμ σε μια άκρως ενδιαφέρουσα οπτικά ταινία.

Σε αντίθεση με το συντριπτικό οπτικό στυλ, το αφηγηματικό κομμάτι της ταινίας του Gilliam είναι επίπεδο. Δεδομένου ότι το «Θεώρημα Μηδέν» έχει ως κεντρικό του πρόσωπο τον Qohen και την αναζήτηση του για τον σκοπό της ζωής, είναι πολύ λίγα τα πράγματα που τελικά καταφέρνουν να κεντρίσουν το ενδιαφέρον του θεατή. Όλες οι μικρές λεπτομέρειες του Gilliam είναι διασκεδαστικές και υπάρχουν και κάποιες ωραίες στιγμές, αλλά η ίδια η πραγματική ιστορία δεν είναι ποτέ συναρπαστική. Είναι δε πολύ αστείο, να αποφασίζεις να γυρίσεις μια ταινία που θα ασχολείται με ανεξήγητα θέματα όπως το νόημα της ζωής, και η ταινία αυτή να μην καταφέρνει τίποτα άλλο από το να αναμασάει την πλέον κουραστική θέση που μας θέλει να ζούμε σε μια κοινωνία που έχει μεγάλη εμμονή με την τεχνολογία, κάτι που μας αποτρέπει από το να απολαύσουμε τη ζωή μας και να ακολουθήσουμε τα όνειρά μας. Τίποτα το φρέσκο, λοιπόν!

Ερμηνευτικά, ο Christoph Waltz είναι θαυμάσιος στον κεντρικό ρόλο. Ενσαρκώνει με ακρίβεια την σύγχυση του χαρακτήρα του Qohen. Η Melanie Thierry είναι συμπαθέστατη ως φουτουριστική πόρνη που αρνείται να κάνει σεξ, η Tilda Swinton είναι σταθερή υποκριτική άξια σε οποιοδήποτε ρόλο, σε οποιαδήποτε ταινία, ο Lucas Hedges είναι αξιοπρεπέστατος ως ένα αγόρι ιδιοφυΐα, ενώ τέλος ο Matt Damon κλέβει την παράσταση και σαν παρουσία και σαν ερμηνεία.

Δύσκολα βαθμολογήσιμο, το «Θεώρημα Μηδέν» είναι ένα γεμάτο με ιδέες, εύκολο στο μάτι κι όχι ιδιαίτερα βαρετό έργο, που όμως το σποραδικά ενδιαφέρον σενάριο και το παλιομοδίτικο μήνυμά του το μετατρέπουν σε μια ταινία με πολλές συμπτωματικές απολαύσεις, αλλά λίγη ουσία. Ή αλλιώς, μια άνευ ιδιαίτερων αξιώσεων ταινία από έναν θρυλικό σκηνοθέτη. Κρίμα!